Η Ιστορία της Μουσικής

Η μουσική, αναμφισβήτητα, υπήρχε και θα υπάρχει σε κάθε μορφή ανθρώπινου πολιτισμού. 

Πάμε να δούμε την πορεία και την εξέλιξη της, μέσα στο χρόνο… από το 60.000 π.Χ μέχρι και τον 21ο αιώνα μ.Χ.

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ

Η μουσική πρωτοεμφανίστηκε περίπου 60.000 χρόνια πριν, κάπου στην Αφρική και το πρώτο μουσικό όργανο του ανθρώπου, ήταν η ίδια του η φωνή. (δείτε περισσότερα) 

Έπειτα, ευρήματα από την Παλαιολιθική Εποχή, δείχνουν ότι οι άνθρωποι σκάλιζαν και τρυπούσαν κόκκαλα ζώων για να δημιουργήσουν μουσικά όργανα.

Η πιο πρόσφατη και μεγαλύτερη συλλογή προϊστορικών μουσικών οργάνων, βρέθηκε στην Κίνα, και χρονολογείται μεταξύ 7000 με 6600 π.Χ.

ΑΡΧΑΙΑ ΕΠΟΧΗ (έως το 500 μ.Χ)

Το τέλος της Προϊστορικής Εποχής, θεωρείται η στιγμή που ο άνθρωπος ξεκίνησε να γράφει. Συνεπώς, η ανάπτυξη της λογοτεχνίας, μας έφερε σε μία νέα μουσική εποχή, που ονομάστηκε Αρχαία Εποχή. 

Η Αρχαία Μουσική, πήγασε κι αναπτύχθηκε από πολλούς πολιτισμούς σε πολλά σημεία του κόσμου. Μεσοποταμία, Ινδία, Περσία, Αίγυπτος, Κίνα, Ελλάδα και Ρώμη, έθεσαν τις μουσικές βάσεις, ορίζοντας τους πρώτους μουσικούς χαρακτηρισμούς: νότα και κλίμακα. 

Κάθε πολιτισμός δημιούργησε τα δικά του μουσικά όργανα (πολλά από τα οποία υπάρχουν μέχρι και σήμερα), και συνέβαλε εξίσου στην ανάπτυξη της μουσικής.

Άξιο αναφοράς είναι ότι, η αρχαιότερη γραμμένη μουσική σύνθεση που έχει ανακαλυφθεί ποτέ, και χρονολογείται περίπου το 1400 π.Χ, είναι ένας Χουρρίτικος θρησκευτικός Ύμνος προς τη θεά Νικκάλ και προέρχεται από την Ουγκαρίτ, βόρεια της Χαναάν (σημερινή Συρία).

ΜΕΣΑΙΩΝΑΣ (500 – 1400)

Ας επικεντρωθούμε τώρα στην Ευρώπη. H εποχή αυτή, ξεκινά με την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, και τελειώνει περίπου στο τέλος του 14 αιώνα μ.Χ. Μία περιόδος-ναυαρχίδα, για την εξέλιξη της μουσικής.

Ως γνωστόν, ο μεσαίωνας διακατεχόταν από μία θεοκρατική επιβολή, που είχε ως αποτέλεσμα την κυριαρχία της θρησκευτικής μουσικής. Έχουμε την Καθολική Εκκλησία να ηγείται του Δυτικού Κόσμου από τη μία, και τη γέννηση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας από την άλλη.

Στο Βυζάντιο, ο Πυθαγόρας αναφέρεται ως θεμελιωτής του μουσικού είδους που μετέπειτα εξελίχτηκε στη βυζαντινή μουσική. Ήταν ο πρώτος που δημιούργησε τους μουσικούς “ήχους” και απέδωσε τις αναλογίες τους με νότες. Αυτό δημιούργησε τις κλίμακες που είναι η βάση της Οκτωήχου, του κέντρου δηλαδή της βυζαντινής μουσικής θεωρίας.

Η Βυζαντινή καθώς και η μουσική της Δύσης, ήταν μονοφωνική. Δηλαδή υπήρχε μόνο μία μελωδική γραμμή, που είτε ψελνόταν, είτε παιζόταν από ένα μουσικό όργανο. 

Πηγαίνοντας τώρα στο Δυτικό κόσμο, το βασικότερο μονοφωνικό είδος, ήταν το Γρηγοριανό μέλος, που πήρε το όνομα του από τον Πάπα Γρηγόριο Α’.

Σημαντικο είναι το γεγονός ότι, οι ψαλμοί μαθαίνονταν προφορικά, από στόμα σε στόμα, κι από άνθρωπο σε άνθρωπο. Κάτι τέτοιο φυσικά, ήταν πολύ δύσκολο και χρονοβόρο. Οπότε, κατά τη διάρκεια του 9ου αιώνα, έχουμε την καθιέρωση  της πρώτης μουσικής σημειογραφίας, που περιλάμβανε σύμβολα για ρυθμό και τονικότητα, όπως περίπου συνέβαινε και στη Βυζαντινή μουσική. 

Μέχρι που το 10ο αιώνα, ένας μοναχός θεωριτικός μουσικός ονόματι Guido, εφευρίσκει ένα πρωτοφανές σύστημα σημειογραφίας που έπειτα από μικρές παρεμβάσεις καταλήγει να είναι το γνωστό σε όλους μας Ντο, Ρε, Μι κ.ο.κ.

Μέσα στον ίδιο αιώνα, γεννιέται και η πολυφωνία, στην οποία ηχούν ταυτόχρονα, 2 ή και περισσότερες μελωδικές γραμμές. Η πολυφωνία με τη σειρά της, έθεσε κι αυτή τις βάσεις για την τεράστια μουσική ιστορία που ακολουθεί. 

ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ (1400 – 1600)

Είναι δύσκολο να σχετίσουμε τη Μουσική Αναγέννηση με την Αναγέννηση στις υπόλοιπες τέχνες. Κατ’ αρχήν η Μουσική Αναγέννηση δεν ξεκίνησε στην Ιταλία, αλλά πιο βόρεια, εκεί που είναι η σημέρινη Γαλλία, Ολλανδία και Βέλγιο.

Στα μισά του 15ου αιώνα, οι συνθέτες και οι τραγουδιστές από τις Κάτω Χώρες, ξεκίνησαν να εξαπλώνονται στην Ευρώπη και συγκεκριμένα στην Ιταλία, όπου έβρισκαν δουλειά σε παπικά παρεκκλήσια ή σε αριστοκρατικά σαλόνια. 

Με την εφεύρεση του πρώτου εκτυπωτή, ήρθε και η εξάπλωση της μουσικής σε όλη την Ευρώπη. Η μουσική ξεκίνησε σιγά σιγά να αλλάζει και να παίρνει διάφορες μορφές, μέχρι που στο τέλος του 16ου αιώνα, κάθε χώρα της Ευρώπης είχε πλέον τη δική της μουσική παράδοση.

Η μουσική επανάσταση της Αναγέννησης όμως, ήρθε το 1570. Η ομάδα ανθρωπιστών και μουσικών “Florentine Camerata”, με αρχηγό τον πατέρα του Γαλιλέου, θέλησαν να επανακτήσουν τη μουσική της Αρχαίας Ελλάδας, φτιάχνοντας έτσι μία φόρμα μουσικής. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1600, η φόρμα αυτή, χρησιμοποιέιται για την σύνθεση της πρώτης όπερας που σηματοδοτεί και το τέλος της Αναγέννησης. 

ΜΠΑΡΟΚ (1600 – 1750)

Τη Μπαρόκ εποχή, επήλθε άνθιση σε όλη την Ευρώπη, όχι μόνο στη μουσική, αλλά σε όλες τις  τέχνες και την Αρχιτεκτονική. 

Η μπαρόκ μουσική ξεκίνησε με τις πρώτες όπερες, δηλαδή μία δραματική σόλο φωνή συνοδευόμενη από ορχήστρα, και επεκτάθηκε στην πολυφωνική αντιστικτική μουσική, στην οποία, όπως είπαμε και στη Μεσαιωνική Μουσική,  χρησιμοποιούνταν ταυτόχρονα 2 ή και περισσότερες μελωδίες.

Γερμανοί, Ιταλοί, Γάλλοι, Ολλανδοί, Πολωνοί, Ισπανοί, Πορτογάλοι και Άγγλοι συνθέτες, ανέπτυσσαν την οργανική μουσική, γράφοντας για μικρά μουσικά σύνολα εγχόρδων, χάλκινων και ξύλινων πνευστών, καθώς και για χορωδίες, εκκλησιαστικά όργανα και κλαβεσέν, το σημερινό μας Πιάνο. 

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, δημιουργήθηκαν πολλές φόρμες μουσικής οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν σχεδόν από όλους τους συνθέτες της επερχόμενης μουσικής ιστορίας, όπως η Φούγκα, η Σονάτα, και το Κονσέρτο.

Μερικοί από τους σημαντικότερους συνθέτες της εποχής είναι ο George Frideric Handel, o Antonio Vivaldi, και βεβαίως ο Johann Sebastian Bach. 

ΚΛΑΣΙΚΙΣΜΟΣ (1730 – 1820)

Καιιιιιι…. Επιτέλους Διαφωτισμός. Ξεκινώντας από τη Γιαλλία, κι έπειτα σε όλη την Ευρώπη, διαφωτιστές που πρέσβευαν τον ορθολογισμό και την πρόοδο, τάχθηκαν υπέρ της ατομικής ελευθερίας και εναντίον της τυραννικής διακυβέρνησης και της καταπίεσης που ασκούσε η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Έτσι και η μουσική, ξέφυγε από τα εκκλησιαστικά πρότυπα. 

Η κλασική περίοδος χαρακτηρίζεται από την Ομοφωνία και την Αρμονία, η οποία βασίζεται πάνω σε μία βασική μελωδία συνοδευόμενη από συγχορδίες και διαφέρει από τη μονοφωνία και τη πολυφωνία που επικρατούσε μέχρι τότε.

Οι νέες μελωδίες που γεννιούνται, είναι σχεδόν σαν μελωδίες φωνής, οπότε οι κλασικοί συνθέτες αντικατέστησαν τους τραγουδιστές και αφοσιώθηκαν αποκλειστικά στη μουσική. Η οργανική μουσική, σχεδόν αντικατέστησε τις όπερες κι άλλες τραγουδιστές φόρμες μουσικής με τη Σονάτα, τη Συμφωνία και το Κονσέρτο. 

Μερικοί από τους σημαντικότερους συνθέτες της Κλασικής εποχής είναι o Franz Schubert, o Joseph Haydn, και το παιδί θαύμα που ακούει στο όνομα Wolfgang Amadeus Mozart.

ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ (1780 – 1910)

Η μουσική την περίοδο του Κλασικισμού δεν είχε συναίσθημα. Ήταν πολύ μετρημένη κι πολύ συντηρητική. 

Το Δεκέμβριο του 1770 όμως, στη Βόννη της Γερμανίας, γεννιέται ο συνθέτης που θα πάει τη μουσική ένα βήμα παρακάτω. Θα σπάσει τα φράγματα του κλασικισμού, και η μουσική του, γεμάτη δυνατά συναισθήματα, θα φέρει το Ρομαντισμό. Το όνομα αυτού; Ludwig van Beethoven.

Μία περίοδος στην οποία η μουσική έγινε ένα μέσο έκφρασης συναισθημάτων, περικλείοντας τη λογοτεχνία και τις τέχνες. 

Συνθέτες όπως o Schumann, o Chopin, o Mendelssohn, ο Strauss, o Brahms, o Liszt, o Tchaikovsky, o Verdi, o Wagner, o Sibelius, συνέθεταν πλέον πιο περίπλοκες μουσικές και πιο μεγάλης διάρκειας, με πιο απελευθερωμένο το χέρι και τη φαντασία τους. 

ΙΜΠΡΕΣΙΟΝΙΣΜΟΣ – ΕΞΠΡΕΣΙΟΝΙΣΜΟΣ (1890 – 1950)

Ο Ιμπρεσιονισμός και ο Εξπρεσιονισμός, ήταν μουσικά κινήματα στο χώρο της Δυτικής Κλασικής Μουσικής το 19ο και 20ο αιώνα.

Περιληπτικά, η μουσική του Ιμπρεσιονισμού, είχε σκοπό την πιο καλλιτεχνική αποτύπωση της διάθεσης και των συναισθημάτων, ενώ η μουσική του Εξπρεσιονισμού, είχε σκοπό την… ωμή αποτύπωση του αληθινού συναισθήματος χωρίς μεταμφιέσεις.

ΜΟΝΤΕΡΝΙΣΜΟΣ (1890 – 1975)

Ο μοντερνισμός, με την ευρύτερη έννοια της λέξης, είναι οι μοντέρνες σκέψεις, κι αντιλήψεις. Μία αντίδραση στις συντηρητικές αξίες. Το πιο παραδειγματικό κίνητρο του μοντερνισμού ήταν η απόρριψη της μουσικής παράδοσης και η διαφορετική προσέγγιση και αξιοποίηση της μέχρι τότε ισχύουσας μουσικής θεωρίας. 

Επίσης, στα τέλη του 19ου αιώνα, στη Βόρεια Αμερική, άρχισε να γεννιέται η Τζαζ μέσα στα κυκλώματα των δούλων που είχαν μεταφερθεί από την Αφρική.

Και στις αρχές του 20ου αιώνα, κάνουν την εμφάνισή τους τα Μπλουζ, προερχόμενα από τις ρίζες της Αφρικανικής μουσικής παράδοσης.

20ος & 21ος ΑΙΩΝΑΣ

Μετέπειτα, η μουσική του 20ου αιώνα, δεν έχει μία συγκεκριμένη ταυτότητα. Συνθέτονταν πολλά είδη μουσικής που βασίζονταν στο Μοντερνισμό, τον Ιμπρεσιονισμό και Εξπρεσιονισμό, το Μεταρομαντισμό και Νεοκλασικισμό. 

Από το σημείο αυτό μέχρι και σήμερα, αναπτύσσεται με ιλλιγγιώδεις ταχύτητες. 

1950 – το rock n roll στις ΗΠΑ και pop μουσική στο ΗΒ

1960 – το classic rock κι έπειτα όλα τα παρακλάδια του 

1970 – η metal

φτάνοντας στο τώρα, όπου τα είδη της μουσικής είναι κυριολεκτικά αμέτρητα.

Πηγές και λοιποί σύνδεσμοι για SciTalksGR 09/02/2019

Πηγές και λοιποί σύνδεσμοι για SciTalksGR 09/02/2019

Ποια η διαφορά μεταξύ Μουσικής και Θορύβου; https://en.wikipedia.org/wiki/Musical_temperament https://www.britannica.com/art/tuning-and-temperament https://www.britannica.com/art/equal-temperament https://nmbx.newmusicusa.org/the-science-of-sound-and-tunings/ https://www.earmaster.com/music-theory-online/ch03/chapter-3-1.html https://en.wikipedia.org/wiki/Noise_in_music https://en.wikipedia.org/wiki/Noise_music https://en.wikipedia.org/wiki/White_noise https://en.wikipedia.org/wiki/Pink_noise   Πως προέκυψε το Do, Re, […]

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *